Hoe De Bibliotheek op School leerlingen weer met plezier aan het lezen krijgt
Pip Swaan is docent Nederlands op het Technisch College Velsen en het Maritiem College IJmuiden. Als taalcoördinator is zij al jaren bezig met één vraag: hoe maken we lezen weer iets natuurlijks op een technische vmbo-school? Het antwoord begon klein; met een boekenplank van drie meter in een leeg leslokaal. ‘Dat was het begin,’ zegt Pip. ‘Vanaf daar zijn we gaan bouwen aan iets groters.’ Sinds 2023 zijn de colleges in Velsen en IJmuiden de eerste voorgezet-onderwijs scholen die deelnemen aan De Bibliotheek op School. Een initiatief waarbij de Bibliotheek Velsen ook buiten haar bibliotheekvestigingen in IJmuiden en Velserbroek kinderen en jongvolwassenen tot lezen aanspoort.
De Bibliotheek op School Velsen (dBoS) begon in 2017, op basisschool De Parnassia. Al snel volgden veel meer scholen in de regio: dBoS toont sindsdien dubbele groeicijfers. In 2018 deden zes scholen mee, vandaag deelt de Bibliotheek Velsen expertise op achttien scholen in de regio. Pip Swaan van Technisch College Velsen en het Maritiem College IJmuiden vertelt hoe.
Van planken naar partnerschap.
De wens voor een eigen schoolbibliotheek leefde al lang binnen de school en kreeg vorm omdat de Bibliotheek Velsen net zo enthousiast was. ‘De samenwerking voelde meteen heel prettig,’ vertelt Pip. ‘We wilden allebei hetzelfde: leerlingen aan het lezen krijgen op een manier die bij hen past.’
Caitlin Mosterd, leesconsulent bij de Bibliotheek Velsen, dacht mee over de collectie, de inrichting en de vraag wat juist déze doelgroep nodig heeft. Pip: ‘We hebben heel veel gesprekken gehad over boeken die hen aanspreken. Geen klassieke bibliotheekcollectie, maar stoer, prikkelend en herkenbaar.’ Caitlin komt regelmatig langs voor advies aan collega’s of om boeken te koppelen aan vakken. En ze organiseert lessen in de bibliotheek, zoals een workshop over betrouwbare bronnen voor profielwerkstukken.
Plek in de school.
De schoolbibliotheek is uitgegroeid tot een levendige plek waar leerlingen de hele dag door binnenlopen. ‘Sommigen komen gewoon even zitten,’ vertelt Pip. ‘Anderen zoeken een boek, of hebben tien minuten rust nodig. Het is echt een knooppunt geworden.’
Trots.
Een van de grootste veranderingen die Pip ziet, is hoe het beeld van lezen verschuift. ‘Vooral jongens hadden echt een negatief gevoel bij lezen. Maar door vrije keuze en veel praten over interesses zie je dat langzaam veranderen’. Tijdens een excursie mochten een aantal leerlingen zelf boeken uitkiezen voor in de schoolbibliotheek. ‘Zelfs de jongen die lezen haat, was enthousiast. Hij zei: ‘Ik denk dat ik eindelijk weet wat bij mij past.’ ‘Dat vergeet ik nooit meer.’
Na de school van Pip volgden er meer: Vellesan College doet nu ook mee aan dBoS. De Bibliotheek Velsen ziet dat de vraag maar ook de behoefte aan en het belang van lezen met plezier blijft groeien. ‘Je moet gewoon beginnen. Een bibliotheek op school bouw je stap voor stap. Maar als je ziet dat 95% van de leerlingen nu een boek in hun tas heeft en elke dag leest… dat is ongelooflijk. Daar mogen we echt trots op zijn.’
