De Kanaalgravers komen tot leven
Bij het vieren van een jubileum denk je automatisch aan hoe het ooit begon. Na 150 jaar hebben het Noordzeekanaal en IJmuiden zo’n onmisbare rol ingenomen dat het lijkt alsof ze er altijd geweest zijn. Toch was er niet zo lang geleden, op de plek die nu oneindig bruist door visserij en industrie, helemaal niets. Bomen, planten, moerassen, woeste natuur en een enkele pachtboerderij vormden samen het uitzicht in duingebied De Breesaap in 1865.
De transformatie van natuurgebied tot kanaal en stad wordt vaak geromantiseerd. Sterke mannen die met een schop, een kruiwagen en een stoere grijns weer en wind trotseerden. Gemotiveerd om eigenhandig bij wijze van spreken het fundament van de Lange Nieuwstraat te leggen. En nobele, maatschappelijk betrokken ondernemers die grond beschikbaar stelden voor de huizen van de allereerste bewoners van het kersverse ‘IJmuiden’.
Wie de roman ‘De Woede van Abraham’ van Conny Braam leest, weet dat de werkelijkheid er anders uitzag. De impact op het leven van de boeren in de Breesaap was enorm toen in 1865 de eerste spade de grond in ging. Duizenden arbeidsmigranten trokken naar Velsen op zoek naar werk. De bewoners van het dorp waren daar bepaald niet blij mee. Er was voor kanaalgravers met gezinnen geen onderdak. Ongeveer waar nu het gemeentehuis staat, ontstond een nederzetting van zelfgemaakte hutten en holen in het duin. Ziektes, honger, uitbuiting. Het leven op ‘De Heide’ van bepaald geen pretje.
Voor en door Velsenaren.
Schrijver en componist Koen van der Wel: ‘Het maken van musical De Kanaalgravers is een uitdagende klus. We zijn dichtbij het rauwe en eerlijke verhaal van Conny gebleven. Maar de mensen zullen met een fijn en trots gevoel de zaal verlaten. Tegelijkertijd valt er iets te leren over onze geschiedenis en houden we het publiek een spiegel voor. Ook valt er veel te lachen! Een unieke veelzijdige musical over, door en voor Velsenaren’.
Regisseur Eline van der Wel – Schmidt is net als Koen geboren en getogen Velsenaar. ‘Een eigen musical maken is iets heel bijzonders. Dat we een verhaal vertellen dat gaat over onze eigen omgeving, dat we het maken met mensen die hier wonen en het uitvoeren in een theater dat aan de haven ligt maakt dit een uniek project van het begin tot het eind’.
Home made en hedendaags.
Alles aan De Kanaalgravers is zelfgemaakt door Koel. Het script, de liedteksten en rocky muziek, maar ook de kostuums worden zelf ontworpen en gemaakt. Koel voegde ook eigen elementen toe aan het verhaal dat gebaseerd is op De Woede Van Abraham’: ‘Een aantal kanaalgravers en hun vrouwen spelen een belangrijke rol in de voorstelling. Hun namen haalden we uit een database van de Historische Kring Velsen. Ook een hedendaagse schoolklas, een oma en een hysterische theaterjuf zijn een aanvulling op het verhaal van Conny Braam. Met een 75 koppige cast van kinderen en volwassenen van Musical Academy Velsen, een live band en een aangepast podium wordt deze speciale jubileum musical een onvergetelijke ervaring’.
Uitverkocht.
De kaartverkoop voor zes voorstellingen ging precies één jaar voor de premiere, op 1 november 2025 van start. Binnen vier maanden waren alle shows uitverkocht. Het Haventheater plaatste daarop extra ‘premium’ stoelen. Ook deze zijn inmiddels niet meer verkrijgbaar. ‘Dat een lokaal gemaakte voorstelling zes keer speelt, laat staan uitverkoopt acht maanden van te voren is nog niet eerder gebeurd in Velsen. Daar zijn wij natuurlijk ongelooflijk trots op’ aldus Eline.
De Kanaalgravers wordt mede mogelijk gemaakt door de gemeente Velsen.



